Hali Yolu 1: Mesudinin Ebru Teknesi

Hastur hakkında bilgisi olmayanların önce konu hakkındaki giriş yazısını okumarını tavsiye ederiz.

Hali yolu (Road to Hali) türünün en iyi dergilerinden birinde yayımlanmış Carcosa'ya nasıl gidileceği ve orada nelerle karşılaşılacağı anlatan oyun kaynak yazısı. Başarısını belki de yazarının yıllar sonra yaptığı "o yazığı yazdığım sırada pek sağlıklı değildim ve yazdıklarımı biraz biraz gerçek sanıyordum" itirafına borçlu.

Yazıda Carcosa'nın kadim Hali gölü, gölün kıyısındaki saray, sarayın koridorları, meşhur maskeli balonun yapıdığı salon, sanat eserleri galerisi ve saray civarındaki sokakların betimlemeleri özgün esere yakışan bir yaratıcılıkta anlatılmış.

Bu yazıdan fikir alarak, Carcosa'ya yolculuk yöntemlerine bir eklenti yapacağım. Oyun mekaniğine girmemek için, sayısal verilerden uzak durmayı seçtim. "Mümkündür" gibi sözlerimin yüzdelik karşılıklarını oynatıcıya bıraktım.

Mesudinin Ebru Teknesi

Tekne, 1945 yılında Kırıkkale müzesinden kaybolmuş bilinen ilk kaydı Rumi 1236 (1822) yılına ait olan çinko bir kaptır. Teknenin yalnız malzemesi değil, üzerindeki işlemeler de sıradışıdır. Teknenin altta kalan kısmında "مسود sözcüğü yazılıdır. Kenarları işlemelidir.

Tekne ile Carcosa'ya bedenen gitmek mümkün değildir. Yolculuk yalnızca, trans haline geçip astral seyahata benzer koşullarda gerçekleştirilebilir. Recetesine göre hazırlanmış öd, kitre ve boyalar kullanılarak yapılmış ebru tamamlandığında tekneye bakan kişi kendini Carcosa sokaklarını izlerken bulur. Reçete ulaşılması güç ve çoğunun rahatsız edici bulacağı malzemelerden mükelleftir. Çekilen ebruda sarı tonlarının hakimdir. Dikkatli bakıldıkça kimi figürler belirip kaybolabilir. Transa ebruyu yapan ve bu sırada onu izleyen herkes geçebilir. Ancak resmin tam bittiği anda suya bakanlar transa geçer. Sonradan bakanların görecekleri çekici görselliği olan, doğal bir eserdir.

Resim tekkeden kağıda geçirildiğinde trans hali bozulur. Eğer boya kağıda geçirilmeden dökülür, resim karıştırılır, bozulursa yolcular transtan zihnindeki zaman algısı sarsılmış olarak çıkacaktır. Yolculuğu yapanlar  dünyamızda geçenden tamamen bağımsız bir zaman boyutunda, bir an ya da yıllar sürmüş bir deneyimden dönmüş olabilirler.

Dışarıdan müdahale olmazsa ebru tekne içinde bozulmadan kalacaktır. Bu durumda yolcular "koma" halinde, yemek ve almadan vücutlarının elverdiği süre boyunca kalacak, şartlar değişmezse öleceklerdir.

Kralın Yeni Püsküleri

Kitabın ilk baskısının kapağı.

Sarılar İçindeki Kral (King In Yellow) Robert Chambers'ın 1895 yılında yazdığı kısa sürreal öykülerden oluşan bir kitap.

Chambers,  Sarılar İçindeki Kral'ın içindeki Türkçe'ye çevrilmemiş öykülerini kaleme almadan önce, romantik tefrikalar yazarıydı. Kendisinin ne gibi bir ilhamla geçmiş -ve sonraki- tarzından tamamen uzak bu korku öykülerini yazdığına dair bir açıklamaya erişemedim.

Kitabın içinde, birbirne gevşek bir kurguyla bağlı altı öykü yer alıyor. Öykülerin ikisinin merkezinde, Sarılar İçindeki Kral adlı kurgusal bir tiyatro eseri var.  "Medeni" dünya hükümetleri diye adlandırılan Avruda ülkelerinde kitlesel histeriye neden olduğu gerekçesiyle yasaklanan bu tiyatro oyunu bir şekilde kahramanların eline geçiyor ve onların ruhani -hatta belki fiziksel- dünyalarında kalıcı yaralar açıyor.

Kralın suretlerinden biri. 

Öykülerde rüyasından uyanamadığını farkeden insanın duyacağı bir rahatsızlık hissi hakim. Öyküler, aynı anlattıkları kurgusal kitap gibi, okuyucusuna güzelliğin de rahatsız edici olabileceğini gösteriyor.

Açılış öyküsü  "İtibarların Tamircisi" (Repairer of Reputations) zor bağlanacak gibi görünen sahneleri, okuyucunun sorularını cevaplayıp daha büyüklerini ortaya atan bir finalle bağlayıp, öykünün türünü bile zan altında bırakarak kapanıyor.

Aynı kurgusal tiyatro oyununu doğrudan merkezine alan ikinci öykü "Sarı İşaret" (The Yellow Sign) ise günümüz korku anlatım tekniklerine "analık" ederken, Chambers'ın güçlü kolunun aşk olduğunu hatırlatıyor.

Kalan öyküler zaman-mekan konusunda tartışmalı, gereğinden fazla muğlak bulunabilecek kişilerle-olaylarla ilerliyor. Chambers'ı Sarılar içindeki Kral'ı yazmaya iten nedeni, kendisinin ya da dönemin eleştirmenlerinin öyküler hakkındaki görüşlerine erişemeden tahmin etmek zor. Kesin olan, eserin yazıldığı yıllarda batıyı -özellikle Chambers'ın ziyaret ettiği Paris'i- saran Bohem hareketinin her satırı buram buram absint kokuttuğu. 

Kitap günümüzdeki popülerliğini ilham olduğu daha "büyük" yazarlara borçlu. Lovecraft, Cahambers'ın "yasaklanmış bir kitap" temasını, yarattığı kurgusal büyü kitabı "Necronomicon" için kullanır, "Kral"ın adlarından "Hastur"u öykülerinde refere eder, bir de üzerine Chambers'ı açık ilhamlarından biri olarak sayar. Sarılar içindeki kral, korkunun generallerinden Lovecraft sayesinde unutulmaktan kurtulur.

Kısmen bir baskı hatasının ürünü olan "Sarı İşaret".  

Benim Sarılar İçindeki Kral ile tanışmam masaüstü rol yapma oyunları oynadığım dönemim başına rastlar. Lovecradft'ın öyküleri üzerine kurulmuş "Call of Cthulhu" oyununun kural kitabındaki Sarı İşaret çizimi hala gözümün önündedir. 

Öyküsünde şekli tarif edilmeyen  Sarı İşaret'in dizaynı, bu rol yapma oyunu  için "Blue Oyster Cult" grubunun logounsan esinlenerek çizilmiş ve o kitapta ters basılmıştır. Yani bugün meraklılarının tamammının bildiği bu işaret aslında bir matbaa hatasının ürünüdür.

Kitaba son yıllardaki en popüler gönderme "True Detective" dizisinden geldi. Oscarlı bir oyuncunun ağzından tekinsiz alem "Carcosa"nın adını duymak hoş bir sürpriz oldu.

Dizideki onlarca "Sarılar İçindeki Kral" referansından biri

Zihnimde kitapla en çok yan yana gelen ezgi, "Map of All Our Failures" :

Dinlemek için tıklayın